Uqausiusimangmat amisut kikkutuinnait pisuktuviniit taqqiqmit amiisuunginniqsaullutik aqaumajut itijuaalungmit Nunaqjuatta imanganit, kisiani taimaittunniiqtuq.  Don Walsh (sanilirilluniuk Jacques Piccard) sivulliqpaangulauqtut kikkutuinnanit sivumukllugu iqqanga Mariana Trench.  Don maliktaulluni irninganut, Kelly Drennan Walsh, 60 arragut aniguqtillugit.  SOI iksivaaqatiqalauqtut Don ammalu Kelly apiqsurllugit qanuilauqmangaat qimmiruaqllugu 11km itiniqaqtumit ammalu qanuimmat tukisiumajaujariaqaqninganit ammalu pisimajauttiariaqaqnianganit imaqjuaq aksururutigijaukanniriaqaqninganit.

Taanna uqallaqatiqaniujuq ilagijauvuq nutaangulluni ilinniaqtitsijjutiksaq taijaulluni Channel 49-mik, pilirianguli-runnaqtitausimajuq Americamiunut Kiggartuijimit Canadami.

Channel 49

Taanna uqallaqatiqarniujuq ilagijauvuq nutaangulluni ilinniaqtitsijjutiksaq taijaulluni Channel 49-mik.

Qujanarput ikajuqsisimang-mata Americamiunut Kiggartuijimit Canadami, Channel 49-kut tusaqsautti-junarsitittijunarningita sanavvingit sivuliqtigijauju-nik ammalu makkuktuit uqallau-siqaqtillugit Ukiuqtaqtuq pijjutigillugu, inuusilirinirnmi ammalu avatilirinirnmi pili-riaksakallaujunut ammalu piliriniqarviulirunnaqtunut, ammalu nutaatigut Canadami ammalu Americamiuni katuj-jillutik piliriniqalirnmata marruilingajutigut piliriqati-giingnirnik Ukiuqtaqtum.

 

Don Walsh

Don Walsh qimiruaqtiungmat, imavingmit-ajjiliuqti ammalu ilisaijimmariulluni.  Ilagijausimajuq taikani U.S. Navy 1948-ngutillugu, aniguisimajuq taikani Annapolis 1954-ngutillugu.  Atulauramiuk arraagunut 24-nut imaanit mianirijiuqataulluni iqaqniajaarilluniuk arraagunut 14 imaaninginnaqataulluni, piliriqataulauqtuq aqaumasuungujunik umiaqjuaq ammalu sivuliuqtigijauqataulluni.  Taimali nuqangaliqtillugu taasuminga tigusilauqtuq qutingniqaqtumit Isumatarijauliqlluni.  Don sikuqaqtumiutaulimagami pigialilauqtuq ingiraqatauvaklluni Ukiuqtaqtumut 1955-mit ammalu taununga nunaqjuaq ataani ukiuqtaqtunganut ilagillugit Navy Sikkujjautillugit 1971-mit.  Anguti iqanaijaqattaqsimangmat tamainnik Nunaqjuaq kajjinganit ammalu Nunaqjuap ataanit kajjinganit ammalu piqariaqaqatauliqtuq aturunnaqsijanga Nunaqjuaq ataanit ukiuqtaqtuq Pijitiqattaqniqmut Ilisarijaujjutimit.  Taana Walsh Spur (qanigijaanit Cape Hallett) attiqtaulauqtuq atirijanganit ilisarijaullunilu ikajuqnirilauqtanginnik taikunga U.S. Nunaqjuaq ataanit Ukiuqtaqtunganut Tukisittiarasungniqmut Piliriangujuksanik.

Don qaujimajauttiaqmat ajjiliuriqattaqsimaniqminut itijumit-ajjiliurijiuniqmut kingunirijattinnit 1960 piqatiqaqlluni Jacques Piccard itijualungmuaqtillugit itiniqaqtumit 38,000 isigat itiniqaqtumit ilautillugu Navy Bathyscaph Trieste iqanganut taikani Marianas Trench, itiniqpaangujuq nanituinnattiaq nunaqjuamit.  Pijjutigillugu atuqtausimanirijanga saqittuqakkanniqsimangimmat, piliriangukannilauqsimangillunilu taimangat, Walsh ilisarijausimajuq Isumatarijaujumut Eisenhower taikani White House.

Don titiraqattaqsimangmat unuqtigijunik 150 ajjigiingittunik ammalu paipaanik, ammalu tukisigiaqtitijiuvakklluni taakununga White House, NOAA ammalu NASA.  Anguti tilijausimalaurivuq Isumataqmut Carter ammalu Raegan taakununga U.S. -limaamut Uqaujjijiit Katimajinginnut pijjutigillugu imaviliriniq ammalu Silaliriniqmut, ilagijaulaurivuq Maliganiliriniqmut pijjutigillugu Tariup Imanga Uqaujjijiit Katimajinginnut taakunung U.S. Department of State, ammalu piliriqataulauqtuq ilagijauluni Marine Katimajinginnut taakununga U.S. Nunanganut Tukisinasuktiujunut Katimajinginnut pigiaqlluni 1990-mit 1993-mut.  2001-nguliqtillugu tunijaulauqtuq Explorers Club quttingniqpaanik ilisarijaujjutimit, Taana Explorers Medal.

Kelly Walsh

Kelly Drennan Walsh saqittijiuluni pisuminaqsitittilluni ammalu niuviqtaujuksanik pilirijimmariuqattaqsimajuq arraagunut 28 pilirisimallunigit.  Tukimuaktiulirami/titiqanik nalunaiqsijit saqittuksanut, anguti uqaqtigijaulauqtuq nunaqjualimaamit pilirijaksanginnut piliriqatigijaminik nuktitaungitillugu ukununga kinaujaliurasuktiungittunut-pilirijinut tusaqtigijaulluni.  Pilirilaurivuq tukimuaktigijaulluni niuviqtaujuksanik kikkulimaanut nalautiqaqvingmit taikanani Sante Fe, NM,  saqitijiulluni ammalu uqaqtigijaulluni nalautiqaqvingmit ammalu piliriqattalaurivuq nunaligijaujumit saqijaaqniaqtunik paqnaktiuluni ammalu saqittuksanut uqaqtigijaulluni.

Taimali tamakkuninga pilirijunniirami kinaujaliuqtiujunut inuusirijunniiramiuk, anguti qinililauqtuq naukutuinnaq ilaliqtinnasukllugu saqijaangittut akunninganiittut qaujisaqtulirinikkut tukisinasuaqnikkut ammalu inugiaktunit/atuagat isumaliuqtiujunik, saqittivallianiq tukisiumanikkut isumagijauluaqtunik tamanna nunaqjuaq ammalu umavvigijauvaktunik.  Aksururutigiliqtanga  pinasuaqlluniuk piliriqatigiilirunnaqninginnik qaujisaqtuliriniq ammalu uumaqutiliriniq piliriqatigilunigit isumaliuqtiujut, saqitittijiuvaktut ammalu ilinniaqnikkut tigusittiarunnaqniaqmata tukiqaqtumit titiraqtaujariaqaqtunik ammalu isumaliurutigijausimattiaqtunikatuaganik.

Pigialiqtillugu 2012, upalauqmagu Ukiuqtaqtuq Nunaqjuap Ataani, Taana Kanata Ukiuqtaqtuq ammalu Akukittuq saqittialauqtuq pijumallattaaqlluni naksaqlugu qaujisaqtautiaqsimajuq ammalu avatiliriniqmuuqsimajut, suruittailimaniqmullu ammalu niruaqtauvaktut piliriqullattaaliqllugit.  Ammattauq 2012, Kelly ilaqarunnaqsilauqtuq James Cameron umiaqjuakkut qaujisaqniq utiqvigillugu Challenger Deep itijualuk, ataatagilauqtangata, Don Walsh, pimmaringuqtilauqtanga aqaumalluni 52 arraagut aniguqtillugit.

Taana Caladan Oceanic “Ring of Fire” Umiaqjuakut qaujisaqniq 2020 katisimaliqmata 40-nik arraagunik ingiravigilauqsimajangat ammalu pilirivigilauqtangat, ammalu aniguqtillugit 60-nganik nalliutitillugu taikaniilauqsimavvigijanganit Triest aqaumalauqtut, taanauninganut ilagiilittiakannilauqtut ataatamullu ammalu irninganut ilisariumaqattautilikanniqllutik.  Qimiruniq taasumingattainnaq Don Walsh upaqattaqsimajanga avatinut pingasut arraagunut tukiliuriaksaq uqausiksat amigaqtut.

Anguti Walsh aniguisimajuq taikani St. John’s Ilinniaqvigjuanganit, ilisarijaullunilu qaujisaqtulirijimmarik (Oregon State university)  ammalu ikajuqsimagivuq taakununga SOI Ukiuqtaqtumit Qaujisaqniq pigialauqtuq 2014 qaujimatigijaulluni aqutigijaullunilu,  tusaumatittijiullunilu ammalu ikajuqtigijaulluni iqanaijaqtinut.

        ASIKKANNINGINIK NANISILUTIT

Sirmilik Mirnguiqsirvik Kanatami

Sirmilik Mirnguiqsirvik Kanatami

Ilauquvattigit qarasaujakkut ingiratilluta ammalu tamauna Sirmilik Mirnguiqsirvik Kanatami.  Takuniaqtugut ilanginnik amisunik ajjigiingittunik...

Sirmilik Mirnguiqsirvik Kanatami

Sirmilik Mirnguiqsirvik Kanatami

Ilauquvattigit qarasaujakkut ingiratilluta ammalu tamauna Sirmilik Mirnguiqsirvik Kanatami.  Takuniaqtugut ilanginnik amisunik ajjigiingittunik...